لزوم توجه دولت به همگرایی دانشگاه، صنعت و بازار به منظور رشد هوشمند جامعه و اقتصاد دانش بنیان

به  گزارش مخاطب۲۴ به نقل از اداره کل ارتباطات و امور بین الملل شرکت مخابرات ایران:کنفرانس ظرفیت توسعه هوشمندسازی که از سلسله کنفرانس‌های مرتبط با توسعه شبکه ملی اطلاعات است، ۱۸ مهرماه در محل پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات برگزار شد.

این رویداد با همت وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان ریاست جمهوری و پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات، تشکل‌های مرتبط و ۶۰ شرکت توانمند داخلی با شعار «برنامه هفتم توسعه، فرصتی برای توسعه هوشمندسازی» برگزار شد.

دکتر داوود ادیب در این رویداد، اظهار کرد: در شاخص جهانی نوآوری GII ۲۰۲۳ که به عنوان شانزدهمین دوره شاخص جهانی نوآوری (GII) در رویدادی به میزبانی سازمان جهانی مالکیت فکری (WIPO)، روز ۲۷ سپتامبر ۲۰۲۳ (پنجم مهر ۱۴۰۲) برگزار گردید، آخرین گزارش مربوطه در خصوص وضعیت کشور‌ها در شاخص جهانی نو‌آوری منتشر شده است. براساس گزارش WIPO، رتبه ایران در میان ۱۳۲ کشور، در جایگاه ۶۲ ارزیابی شده است که در مجموع با توجه به رتبه‌های دوره‌های گذشته ارتقا قابل توجهی در برخی شاخص‌ها بوده است.

وی، افزود: ایران در بین ۳۷ کشور که در گروه کشور‌های با درآمد متوسط به پایین دسته‌بندی می‌شوند در رتبه ششم قرار گرفته است. همچنین در میان ۱۰ کشور منطقه آسیای مرکزی و جنوبی در جایگاه دوم قرار گرفته‌است که جایگاه مناسبی می‌باشد. رتبه‌های کسب شده توسط ایران در ارکان، پیچیدگی بازار، خروجی‌های نوآورانه و خروجی‌های دانش و فناوری می‌باشد که به ترتیب رتبه ۱۹، ۴۳ و ۵۵ را در گزارش سال ۲۰۲۳ به خود اختصاص داده است.

ادیب، ادامه داد: ایران در برونداد‌های دانش و فناوری، برونداد‌های خلاق، پیچیدگی بازار، سرمایه انسانی و تحقیقات، زیرساخت بالاتر از میانگین گروه با درآمد متوسط پایین رتبه کسب کرده است. در شاخص‌های مرتبط با برونداد‌های دانش و فناوری، خروجی‌های خلاقانه، پیچیدگی بازار، سرمایه انسانی و تحقیقات و زیرساخت، کشورمان بالاتر از میانگین گروه با درآمد متوسط به پایین عمل عمل کرده است که قابل توجه بوده و همچنین در شاخص‌های پیچیدگی بازار، سرمایه انسانی و تحقیقات، بالاتر از میانگین منطقه‌ای (آسیای مرکزی و جنوبی) رتبه بندی شده است.

رییس کانون هماهنگی فاوا گفت: امسال تغیراتی در شاخص کسب‌و‌کار‌های جدید داده شده و در زیر شاخص ۶٫۲٫۲ که در گزارش ۲۰۲۲ با عنوان کسب‌وکار‌های جدید نام برده می‌شد، در گزارش جدید GII تحت عنوان ارزش یونیکورن مطرح شده و رتبه ایران از ۹۰ در سال ۲۰۲۲ با عنوان شاخص کسب و کار جدید به رتبه ۴۸ در سال ۲۰۲۳ با عنوان جدید شاخص ارزش یونیکورن رسیده است که این موضوع نشانگر دو‌موضوع شامل اهمیت شرکت‌های یونیکورن در ارزیابی‌ها و شاخص‌های جدید و نیز رشد کشورمان در این شاخص بوده است.

وی، بیان کرد: در گزارش ۲۰۲۳ همانند سال گذشته سه دانشگاه برتر کشور به ترتیب صنعتی شریف، صنعتی امیرکبیر و تهران بوده‌اند. از دستاورد‌های مهم کشورمان در این گزارش در میان ۱۳۲ کشور، کسب رتبه یک در «علائم تجاری بر اساس مبدا» کسب رتبه سه در «درصد فارغ التحصیلان علوم و مهندسی»، کسب رتبه پنج در ارزش بازار و همچنین کسب رتبه ۹ در شکل‌گیری سرمایه ناخالص بوده است که این رتبه‌ها نشانگر رشد و ارتقای کشور در یک سری از شاخص‌های ۸۰ گانه بوده است.

سوالی که این جا پیش می‌آید این است که با توجه به این که خروجی شاخص‌های GI نهایتا رابطه معنی داری را با توسعه و رفاه کشور‌ها دارد، چرا با کسب رتبه‌های قابل توجه، از لحاظ ثروت و رفاه وضعیت مناسبی نداریم.

به نظر می‌رسد که یک ناهمگرایی در مارپیچ پنج گانه «دولت، صنعت، دانشگاه، جامعه مدنی و اکولوژی اجتماعی» در کشور داریم که مانع از توسعه اقتصاد حداقل در بخش مرتبط با دانشگاه، صنعت و بازار می‌گردد که در صورت همگرایی و همرسانی این سه بخش در تمامی حوزه‌ها می‌توان نتایج بهتری را دریافت کرد.

ادیب، تاکید کرد: با جمع بندی گزارش سال ۲۰۲۳ می‌توان به ضرورت برنامه‌ریزی برای بهبود برخی از زیرساخت‌ها، تنظیم‌گری، سیاست‌گذاری و بازنگری در برخی از قوانین و سیاست‌های موجود اشاره کرد. رویکرد‌های تحولی، دسترسی به فناوری اطلاعات و ارتباطات، خدمات برخط دولت، تنوع صنایع داخلی، بهره‌وری نیروی کار، تولیدات مبتنی بر فناوری‌های پیشرفته، صادرات محصولات با فناوری‌های پیشرفته نیز جزو مواردی می‌باشد که نیازمند توجه بیشتر است.

وی، ادامه داد: همگرایی دانشگاه، صنعت و بازار موضوع بسیار مهمی است که می‌بایست در دولت توجه بیشتری به این موضوع شود، دانشگاه‌های ما متاسفانه نسل یک و دو دانشگاه‌ها هستند و تعداد محدودی دانشگاه نسل سه داریم که می‌بایست جهت دهی به سمت دانشگاه‌های نسل چهار و پنج نیز اتفاق بیفتد. دانشگاه‌های نسل چهارم و پنجم در سال‌های اخیر، یک جریان بنیادین برای رشد هوشمند جامعه و اقتصاد دانش بنیان بوده و باید این نسل از دانشگاه‌ها را آن چنان شکل و جهت دهی کرده تا در ساختاربندی انقلاب‌های صنعتی اخیر نقش آفرینی کنند.

رییس کانون هماهنگی فاوا در پایان بخش اول این نشست، اشاره کرد: امیدوار هستیم که با ماموریت و اثرگذاری کانون در بخش‌های صنعت، دانشگاه و بازار، در گزارشات GII سال آینده در برخی از شاخص‌ها جایگاه مناسب تری را در بین کشور‌های مورد ارزیابی داشته و رتبه جهانی GII را بتوانیم ارتقا دهیم.