ریزش دلار به‌سمت کانال ۵۰هزار

مخاطب ۲۴- قیمت دلار که در روز‌های نخست امسال و مخصوصاً پایان تعطیلات نوروز به‌دلیل بالا گرفتن تنش‌های منطقه‌ای و حمله صهیونیست‌ها به کنسولگری ایران در دمشق به اوج خود رسیده بود این روز‌ها به‌شدت درحال ریزش است.
قیمت دلار در آن ایام به‌دلیل تشدید تنش‌های منطقه‌ای و نگرانی از شدت درگیری‌ها بین ایران و اسرائیل به ۷۰ هزار تومان هم رسید؛ دلال‌های خیابان فردوسی همان موقع اذعان می‌کردند: منتظر دلار بالاتر بودیم!

اما با پاسخ قاطع ایران و ناتوانی صهیونیست‌ها از ادامه درگیری، ریزش قیمت‌ها در بازار ارز و طلا آغاز شد و همچنان هم ادامه دارد. قیمت دلار که در معاملات اول صبح ۲۶ فروردین ماه (فردای پاسخ قاطع ایران به اسرائیل) در بازار غیررسمی به ۷۰ هزار تومان رسیده بود در معاملات نخست صبح امروز ۹ اردیبهشت ماه به کانال ۶۰ هزار تومان برگشته است، به‌عبارتی دلار در دو هفته ۱۰ هزار تومان کاهش داشته است و آن‌طور که فعالان حاضر در بازار ارز پیش‌بینی می‌کنند در روز‌های آینده نیز باز هم شاهد ریزش سنگین قیمت‌ها در بازار خواهیم بود.

به عبارتی بازار از ترس درگیری بیشتر و احتمال آغاز جنگ بین ایران و اسرائیل در ۱۰‌ـ‌۱۲ روز گذشته به‌شدت با افزایش قیمت‌ها همراه بود، اما بعد از پاسخ محکم ایران به اسرائیل، ورق در بازار‌های ایران برگشت.

بازار ارز در صبح روز بعد از پاسخ ایران به اسرائیل بیانگر نگرانی دلال‌ها از عقب ماندن از بازار و فرار از ضرر‌های سنگین به‌دلیل ریزش قیمت‌ها بود، این وضعیت در دو هفته گذشته همچنان در بازار منوچهری و فردوسی و سبزه‌میدان حاکم است و دلال‌ها برای اینکه بیشتر از این ضرر نکنند دلار‌هایی را که قبلاً در قیمت‌های بالا خریده بودند فروختند و فعلاً هم قصد خرید ندارند.

بازار کاملاً در این ۱۴ روز فروشنده بوده است و کمتر خریداری حاضر به خرید ارز شده است چراکه همه چشم‌انتظار کاهش بیشتر قیمت‌ها هستند؛ فعالان بازار ارز می‌گویند بعد از کاهش تنش‌های سیاسی، هیجانات کاذب و جو منفی بازار تخلیه شد و همین امر به ادامه‌دار شدن سیر نزولی قیمت‌ها کمک کرد.

برخی کارشناسان حوزه اقتصاد در این باره معتقدند، عملیات «وعده صادق» به دلیل غرور ملی که ایجاد کرد، توانست اثرات مثبتی را برای اقتصاد کشورمان به ارمغان بیاورد و فعالان اقتصادی و سرمایه‌گذاران را به آینده کشورمان خوشبین کند و آرامش را به بازار‌ها برگرداند. در واقع این عملیات نشان داد که ایران اقتدار و پشتوانه نظامی خوبی دارد که از سطه بالایی از بازدارندگی برخوردار است و می‌تواند از آرمان‌های انقلاب، خواسته‌های مردم و خاک ایران به نحو مطلوب و آن‌طور که شایسته ایران اسلامی است، دفاع کند.

هر چند برخی کارشناسان بر این باور بودند که بعد از عملیات نظامی کشورمان علیه رژیم صهیونیستی، نرخ ارز صعود خواهد کرد و دیگر هیچ چیز به قبل از حمله نظامی ایران برنمی‌گردد؛ اما با حمله منسجم و بی‌سابقه ایران، برخلاف پیش‌بینی‌ها نرخ ارز کاهشی شد و حتی سیگنال‌های مثبتی به بازار مخابره شد که اوضاع اقتصادی با وجود تحریم‌های ظالمانه سروسامان پیدا می‌کند.

یحیی آل‌اسحاق، رئیس اتاق مشترک بازرگانی ایران و عراق و کارشناس ارشد اقتصادی در پاسخ به این سؤال که چطور پشتوانه و اقتدار نظامی باعث ثبات اقتصادی می‌شود، گفت: موضوع امنیت و اقتدار با مسائل اقتصادی کشور رابطه مستقیم و حساسی دارد. اگر کشوری امنیت داشته باشد، ولی اقتدار در حوزه‌های مختلف، چون نظامی، سیاسی و اقتصادی نداشته باشد، از سوی مردم و فعالان اقتصادی باور نخواهد شد و به همان نسبت، سرمایه‌گذاری و زمینه برای فعالیتش محدود می‌شود. در همه دنیا چنین امری وجود دارد و نمی‌توان کشوری را متمایز دانست. اما اگر کشوری اقتدار و پشتوانه نظامی داشته باشد، مورد تأیید سرمایه‌گذاران است و آن‌ها برای حضور و فعالیت پیوسته در آن کشور اعلام آمادگی می‌کنند.

وی افزود: اقتداری که جمهوری اسلامی ایران با رمز «وعده صادق» انجام داد، نشان از آن است که پشتوانه نظامی خوبی دارد و بدون شک این اتفاق، سبب شد که ثبات به اقتصاد کشور بازگردد. جمهوری اسلامی ایران همواره از قدرت نظامی خود صحبت کرده بود، اما عملیات جدید نظامی علیه رژیم صهیونیستی، مصداق بارز نمود قدرت است.

این کارشناس ارشد اقتصادی اظهار داشت: ممکن است یک کشور و جریانی، قدرتمند به ذات باشد، ولی از خود نمود و بروزی نداشته باشد. آنچه که مهم و تأثیرگذار در روابط و فعالیت اقتصادی و همچنین امنیت اقتصادی است، نمود واقعی قدرت است. یعنی اینکه مردم و فعالان اقتصادی به چشم خود این قدرت را نظاره کنند. وقتی این امر مورد باور قرار گیرد، حتماً بر شروع و ادامه فعالیت اقتصادی، اثر مثبت می‌گذارد. عملیات «وعده صادق» که برای صهیونیست‌ها پشیمان‌کننده بود، عملاً نمود قدرت جمهوری اسلامی ایران بود. این اقتدار نه فقط از سوی مقام‌های مسئول کشورمان بلکه از سوی سران، کارشناسان و نخبگان سایر کشور‌ها هم مورد تأیید قرار گرفته است.

او گفت: حتی مخالفان نظام جمهوری اسلامی ایران بر این امر صحه گذاشتند که ایران، قدرت نظامی بسیار خوبی دارد؛ این اقتدار زمینه امنیت است. وقتی فعالان اقتصادی می‌بینند که ایران قدرت و توان، تاب‌آوری در برابر زورگویی‌ها و تهدید‌های دشمنان را دارد و برای حفظ منابع انسانی، ارزش‌ها و دارایی‌های کشور با تمام وجود اقدام می‌کند، به آینده کشور و انجام سرمایه‌گذاری امیدوار می‌شوند. همه می‌دانند که ایران کشور جنگ‌افروزی نیست و تنها برای حفظ تمامیت معنوی، مادی و ارزش‌های خود از توان نظامی‌اش استفاده کرد. قاعدتاً چنین اتفاقی باعث اقتدار، اقتدار باعث اعتماد، اعتماد مایه امنیت و امنیت سبب سرمایه‌گذاری می‌شود؛ لذا تأکید می‌کنم که پشتوانه نظامی، نقش جدی و مهمی در جذب سرمایه‌های سرمایه‌گذاران، ثبات اقتصادی، مذاکرات خارجی و حتی سایر شاخص‌های اقتصادی، چون قیمت مسکن، دلار، خودرو و... دارد. اگر از جنبه روانی به این موضوع نگاه شود، مردم هم متوجه می‌شوند که کشورشان قدرتمند است و توانایی بالایی دارد.

آل‌اسحاق خاطرنشان کرد: یکی از مزیت‌هایی که عملیات نظامی ایران علیه رژیم غاصب داشت، تحت‌تأثیر قرار دادن جو روانی کشور بود. تا قبل از عملیات مهم و اثرگذار «وعده صادق» نرخ دلار رو‌به افزایش بود و حتی از ۷۰ هزار تومان هم گذشت. اما بعد از عملیات یاد شده، بلافاصله نرخ ارز کاهشی شد و همچنان هم این روند ادامه دارد. جو روانی ایجاد شده، نشان داد که جمهوری اسلامی ایران پرقدرت است و پشتوانه خوبی دارد لذا دوباره اعتماد بازگشت و تقاضا برای خرید ارز در بازار کاهشی شد.

او تصریح کرد: اقدامات اقتدار‌آمیز جمهوری اسلامی ایران، اثر بسیار مثبتی برای اقتصاد دارد و سرمایه‌گذاران و فعالان اقتصادی به این اطمینان می‌رسند که کشور همه‌جانبه از آن‌ها حمایت خواهد کرد و اجازه نمی‌دهد بدخواهان ایران، اقدامی انجام دهند که منافع ایرانیان به خطر بیفتد.

علی قنبری، کارشناس اقتصادی و استاد دانشگاه تربیت مدرس نیز درباره ثبات اقتصادی کشور به پشتوانه اقتدار نظامی گفت: عوامل مهمی در ثبات اقتصادی کشور اثرگذار هستند. یکی از این فاکتور‌های مهم، اقتدار نظامی است؛ وقتی کشوری از نظر نظامی و امنیتی قوی است و می‌تواند از مردم کشورش در برابر تهدید‌های دشمنان حمایت همه‌جانبه کند، طبیعی است که شاخص‌های اقتصادی کاهشی نشوند و خروج سرمایه اتفاق نیفتد.

او با بیان اینکه ایران با عملیات «وعده صادق» نشان داد که از نظر نظامی قدرت بسیار بالایی دارد و می‌تواند در برابر دشمنان خود به خوبی ایستادگی کند، افزود: وقتی بازار چنین رفتاری را دید و اطمینان یافت که ایران قدرتمند است، از التهاباتش کم شد و نرخ ارز روند نزولی به خود گرفت.

برخی کارشناسان دیگر البته می‌گویند: علاوه بر کاهش سطح ریسک‌های سیاسی، وجود احتمالاتی مبنی بر شروع مذاکرات هسته‌ای و اخبار مثبت درآمد‌های نفتی هم به ریزش قیمت‌ها در بازار دامن زده است در عین حال سفر رئیس‌کل بانک مرکزی و وزیر اقتصاد به عربستان نیز به‌عنوان عامل اثرگذار دیگری در روند نزولی قیمت‌ها در بازار طلا و ارز عنوان می‌شود.

قیمت دلار صبح امروز در بازار آزاد تهران به کانال ۶۰ هزار تومان بازگشته است؛ قیمت دلار هرات نیز که اهمیت بالایی در بازار ارز دارد و کاهش و افزایش قیمت آن بر بازار تأثیرگذار است از عصر دیروز به کانال ۶۰ هزار تومان بازگشته بود و هم‌اکنون به کانال ۵۰ هزار تومان بازگشته است و با قیمت ۵۹ هزار و ۸۰۰ تومان معامله می‌شود، علاوه براین قیمت درهم امارات هم به‌عنوان یکی دیگر از عوامل مؤثر بر نرخ ارز در بازار داخلی شیب نزولی را در پیش گرفت و در کانال ۱۶ هزار تومان عقبگرد قابل‌توجهی را تجربه کرد.

سیگنال قیمتی از هرات و امارات باعث شده است فعالان بازار ارز احتمال بازگشت قیمت دلار در بازار تهران را به کانال ۵۰ هزار تومان طی امروز و فردا بسیار جدی بدانند؛ علاوه بر این گفته می‌شود حضور جدی بازارساز و تزریق‌های سنگین درهم امارات موجب شده است اکثر بازار‌ها این روز‌ها فروشنده شوند چراکه احتمال ریزش بیشتر قیمت‌ها تقویت شده است.

ریزش قیمت‌ها در حالی در بازار ارز ادامه دارد که کارشناسان و فعالان اقتصادی متعددی از همان روز‌های پرتنش بازار و ثبت رکورد‌های نجومی به مردم هشدار می‌دادند که عوامل بنیادی بازار از این افزایش‌های هیجانی حمایت نمی‌کند و با کاهش التهابات سیاسی، تب دلار هم به‌زودی فروکش می‌کند.

یحیی آل‌اسحاق، رئیس اتاق بازرگانی مشترک ایران و عراق گفته است: اگر شوک سیاسی جدید رخ ندهد، احتمال دارد دلار به دامنه ۵۰ هزار تومان برگردد.

جهانبخش سنجابی شیرازی دبیرکل اتاق مشترک بازرگانی ایران و عراق نیز در گفتگو با خبرنگار تسنیم با تأکید بر اینکه روند افزایش نرخ ارز قطعاً در میان‌مدت متوقف خواهد شد؛ گفت: با هر شدتی که هیجانات موجب شده است نرخ ارز افزایش یابد، با همان شدت هم تخلیه خواهد شد و نرخ ارز به قیمت‌های قبلی بازمی‌گردد.

او تأکید کرد: به‌طور قطع نوسانات چند هفته اخیر بازار ارز بیش از این‌که ریشه اقتصادی داشته باشد، ریشه سیاسی ـ امنیتی دارد و با همان شدتی که رشد کرده است با همان شدت نیز سقوط خواهد کرد، بنابراین مردم باید دقت کنند که حتی برای کسب سود در دام سفته‌باز‌ها نیفتند تا آسیبی متوجه سرمایه‌هایشان نشود.

حسینی دبیر اتاق مشترک بازرگانی ایران و عراق زمانی نیز گفته بود: شوک یا تنش سیاسی در کشور رخ می‌دهد مردم نه از روی نیاز، بلکه به‌علت نگرانی از افزایش قیمت دلار در آینده اقدام به خرید ارز می‌کنند، درگیری‌های سیاسی ایران و منطقه خاورمیانه باعث افزایش موقتی نرخ دلار شد؛ البته این موضوع به ایران محدود نمی‌شود بلکه درگیری سیاسی در هر کشوری باعث ایجاد التهاب در بازار‌های مالی آن کشور می‌شود.

وی اضافه کرد: رشد قیمت دلار در بازار غیررسمی به عملکرد بانک مرکزی ارتباط چندانی ندارد؛ چون این بانک بیشتر بر رفع نیاز‌های قانونی از طریق مرکز مبادله ارز و طلای ایران تمرکز دارد. از گذشته تاکنون بازارسازی و فضاسازی وجود داشته است به‌طوری که عده‌ای با سوءاستفاده از شرایط ایجادشده اقدام به نرخ‌سازی می‌کنند و با دامن زدن به التهابات منافع بسیاری به دست می‌آورند. اگر دولت امسال نیز بتواند درآمد‌های ارزی پایدار نسبتاً خوبی داشته باشد احتمال دارد نوسانات نرخ ارز به حداقل برسد.

سیدکمال سیدعلی معاون ارزی اسبق بانک مرکزی گفت: عملیات مقتدرانه نظامی ایران در وعده صادق باعث شد شاهد تأثیر آن‌چنانی بر افزایش نرخ ارز نباشیم و حتی روند قیمتی نیز به‌خلاف فضاسازی‌ها و پیش‌بینی‌ها نزولی شد.

معاون ارزی اسبق بانک مرکزی بیان داشت: زمانی که در چند روز نرخ ارز به‌مقدار زیادی افزایش می‌یابد، نشان می‌دهد که این نوع بالا رفتن نرخ ارز ناشی از شوک‌های غیراقتصادی است، در این زمان همه به عملکرد بانک مرکزی حساس می‌شوند، زیرا این بانک موفق شده بود ۱۱ ماه ۱۴۰۲ نرخ ارز را در کانال مشخصی ثابت نگه‌دارد. زمانی که تنش‌های سیاسی کاهش می‌یابد، پرش نرخ ارزی که در زمان بحران سیاسی به وجود آمده بود، تخلیه می‌شود و در این زمان است که نرخ ارز کاهش خواهد یافت.

همان‌طور که در روز‌های پرتلاطم بازار ارز و طلا در هفته‌های قبل به‌دفعات از سوی کارشناسان اقتصادی و مسئولان اقتصادی هشدار ریزش قیمت‌ها به‌محض فروکش کردن تنش‌ها داده می‌شد، این ایام شاهد ثبت قیمت‌های لحظه‌ای و البته کاهشی از طلا، سکه و انواع ارز هستیم.

قیمت دلار هم‌اکنون (در لحظه انتشار این گزارش) در بازار آزاد تهران ۶۰ هزار و ۱۰۰ تومان و قیمت دلار هرات ۵۹ هزار و ۸۰۰ تومان اعلام شده است. سکه بهار آزادی طرح جدید نیز باز هم روند کاهشی داشته و به کانال ۴۰ میلیون تومان بازگشته است؛ هم‌اکنون سکه طرح جدید با قیمت ۴۰ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان فروخته می‌شود. قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار نیز که در هفته‌های گذشته برای ساعتی به ۴ میلیون تومان هم رسیده بود هم‌اکنون به کانال ۳ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان بازگشته است.