انسانهای اولیه اثر انگشت داشتند؟
مخاطب۲۴- در کشفی هیجانانگیز که نگاه ما را به نئاندرتالها یا همان انسانهای نخستین تغییر میدهد، پژوهشگران دانشگاه «کمپلوتنسه» مادرید بههمراه مؤسسات علمی دیگر در اسپانیا موفق به شناسایی یک اثر انگشت انسانی بر روی قطعهای از سنگ گرانیتی شدند که با رنگ قرمز «اخرا» علامتگذاری شده است. این سنگ که در پناهگاه صخرهای «سن لازارو» کشف شد، با ابزارهای علمی پیشرفتهای، چون اسکن سهبعدی لیزری، تصویربرداری چندطیفی و میکروسکوپ الکترونی مورد بررسی قرار گرفت و مشخص شد که این اثر انگشت احتمالاً متعلق به یک نئاندرتال مرد بوده است.
پژوهشگران میگویند این یافته، گواهی است بر توانایی نئاندرتالها برای تفکر انتزاعی و ممکن است یکی از نخستین نشانههای نمادپردازی چهره انسانی در تاریخ بشر باشد. کارشناسان پزشکی قانونی تأیید کردهاند که اثر انگشت یافتشده دارای الگوهای کامل شیارها، شاخهها و نقاط تلاقی است و بهطور عمدی بر سطح سنگ اعمال شده است.
سنگی که این اثر بر آن وجود دارد، با محیط اطراف خود همخوانی زمینشناسی ندارد و احتمالاً از رودخانه «ارسما» در فاصله ۵ کیلومتری به این مکان آورده شده است. این سنگ که ۲۱ سانتیمتر طول دارد، فاقد هرگونه نشانه کاربری مانند ابزارهای دیگر دوران موسِتری است و شکل و اندازه خاص آن، نشان میدهد هدفی فراتر از استفاده عملیاتی داشته است.
مهمترین ویژگی این سنگ، سه فرورفتگی روی سطح آن است؛ دو حفره کوچک در بالا، یک حفره بزرگتر در پایین، و نقطه قرمز رنگی در میان آنها که بهگونهای قرار گرفته که احتمال چینش اتفاقی آنها تنها ۰/۳۱ درصد است. این شواهد نشان میدهد نئاندرتال مورد نظر احتمالاً در تلاش برای بازنمایی چهرهای انسانی بوده است.
گرچه برخی دانشمندان هنوز درباره نمادین بودن این اثر تردید دارند، نویسندگان مقاله تأکید کردهاند که جایگاه رنگ و نوع سنگ نشاندهنده فعالیتی نمادین است. آنها در مقاله خود نوشتهاند: «این فقط یک اثر انگشت نیست، بلکه امضای فردی است که با نیتی فراتر از کاربرد روزمره، این شی را دستکاری کرده است.» این کشف در کنار شواهد دیگری، چون نقاشیهای غارهای «لا پاسیگا» و «مالتراویسو» نشان میدهد نئاندرتالها از تواناییهای ذهنی پیچیدهتری نسبت به آنچه پیشتر تصور میشد برخوردار بودهاند.
