آیین‌نامه جدید خانه سینما؛ گام به‌سوی حذف پروانه ساخت و بازتعریف مجوز نمایش؟

یه گزارش مخاطب ۲۴، امروز، چهارشنبه، «آیین‌نامه تنظیم‌گری تولید و نمایش فیلم» از سوی خانه سینما به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی پیشنهاد شد، آیین‌نامه‌ای که «با هدف ساماندهی فرآیند‌های تولید و نمایش آثار سینمایی و بازنگری در سازوکار‌های صدور مجوز، از سوی هیئت رئیسه خانه سینما تدوین شده است». از متن این خبر چنین برمی‌آید که قرار است این آیین‌نامه دستورالعمل جدید صدور پروانه ساخت و نمایش فیلم در سازمان سینمایی باشد؛ مسئله‌ای که از مدت‌ها قبل میان خانه سینما و وزارت فرهنگ در جریان بوده است و آخرین بار همایون اسعدیان، مدیرعامل خانه سینما، در نشست رسانه‌ای صراحتاً توضیحاتی ارائه کرد و از طرح جدید و جایگزین پروانه ساخت خبر داد.

وی درباره حذف پروانه ساخت گفت: تا جایی که من اطلاع دارم وزارت ارشاد و سازمان سینمایی نیز از وضع موجود راضی نیستند، زیرا وضعیت کنونی بسیار قدیمی است، باید سعی کنیم هرچه بیشتر فیلم‌های زیرزمینی را روی زمین بیاوریم، ما نیز طرح جایگزین پروانه ساخت را نوشته‌ایم و به‌زودی به سازمان سینمایی ارائه می‌شود.

نکته مهم آن است که تا پیش از خبر امروز درباره ارائه این آیین‌نامه، موضوع بر سر حذف و طرح جایگزین پروانه ساخت بود؛ اما این خبر از تغییر پروانه نمایش نیز حکایت دارد، بنابراین به‌نظر می‌رسد که عملاً با پذیرش این طرح، چرخه تولید و نظارت در سازمان سینمایی وارد مرحله جدیدی خواهد شد، البته از جزئیات این طرح و آیین‌نامه تنظیم‌گری خبری در دست نیست و معلوم نیست چه‌مفادی در آن درج شده است.

باید دید آیا آیین‌نامه جدید می‌تواند نگرانی‌های اهالی سینما (چنان‌که مدیرعامل خانه سینما اشاره کرد) مانند وارد شدن فیلم‌های زیرزمینی در چرخه رسمی و قانونی را برطرف کند و برای آن تضمینی وجود دارد یا خیر. مشخصاً این اتفاق می‌تواند حرکتی مثبت و رو به جلو برای سینمای کشور باشد؛ اما به‌شرط آنکه بر مدار قانون، فرهنگ و هنجار‌های کشور باشد، زیرا فیلم‌های به‌اصطلاح زیرزمینی عموماً از منظر فقهی و اخلاقی با هنجار‌های قانونی و فرهنگی فاصله دارند و بیشتر با هدف حضور در جشنواره‌های خارجی ساخته می‌شوند، ازاین‌رو حتی برای اخذ مجوز به شورای صدور پروانه ساخت ارائه نمی‌شده است، حال باید دید آیین‌نامه جدید که قرار است «بازنگری در سازوکار‌های صدور مجوز» داشته باشد، چگونه می‌تواند این آثار را وارد چرخه رسمی کند.

دیگر مسئله مهم در مورد مجوز‌های ساخت و نمایش، طولانی شدن زمان صدور مجوزهاست، فیلم‌سازان بعضاً مدت زمان بسیار زیادی برای دریافت مجوز‌ها سپری می‌کردند، همین عامل باعث شد برخی از فیلم‌سازان حتی پروانه ساخت را در حین مسیر تولید یا حتی پس از اتمام ساخت دریافت کنند. روز گذشته نیز خبر صدور مجوز نمایش برای یکی از فیلم‌های سینمایی منتشر شد که نشان می‌داد پروانه نمایش فیلم پس از گذشت ۹ ماه صادر شده است، عملاً آیین‌نامه باید بتواند این مشکل و دیگر مسائل را از سر راه سینما بردارد؛ در غیر این صورت جز تغییر نام، اتفاق دیگری رخ نخواهد داد.